De aanschaf van een IE4-motor is meer dan een productcode invullen en bestellen. Het is een investering in de komende 15-20 jaar. Een verkeerde keuze? Dan betaal je jarenlang teveel aan energie, onderhoud of stilstand. Deze checklist voorkomt dure missers en helpt je de juiste motor te selecteren – de eerste keer.
1. Kies de juiste motortechnologie
Niet alle IE4-motoren zijn hetzelfde. De technologie bepaalt prestaties, prijs én toepasbaarheid:
Permanentmagneet (PM)
Voordelen:
- Hoogste efficiency (tot 96%)
- Compact (1-2 frames kleiner)
- Uitstekend startkoppel
- Nauwkeurige toerentalregeling
Nadelen:
- Altijd frequentieregelaar nodig
- Hogere aanschafprijs (+30-40%)
- Demagnetisatie risico bij >80°C
Ideaal voor: Pompen, ventilatoren, compressoren met variabele belasting
Synchroon Reluctantie (SynRM)
Voordelen:
- Geen magneten = robuuster
- Goede efficiency (93-95%)
- Werkt met standaard drives
- Temperatuurbestendig
Nadelen:
- Groter dan PM bij gelijk vermogen
- Lagere powerfactor
- Meer geluid bij lage toerentallen
Ideaal voor: Zware industrie, hoge temperaturen, constante belasting
IE4 Asynchroon
Voordelen:
- Bewezen technologie
- Direct op net mogelijk (DOL)
- Breed leverbaar
- Lagere aanschafprijs
Nadelen:
- Grootste bouwvorm
- “Slechts” 93-94% efficiency
- Hogere slipverliezen
Ideaal voor: Standaard toepassingen, reserve motoren, budgetprojecten
2. Frequentieregelaar: De make-or-break factor
Een IE4-motor zonder juiste aansturing is als een Ferrari met hangende handrem:
PM-motoren
- Vereist: Vector control drive met PM-software
- Let op: Encoder feedback vaak nodig
- Tip: Koop motor + drive als pakket
SynRM-motoren
- Vereist: Drive met SynRM algoritme
- Voordeel: Werkt vaak met bestaande drives
- Check: Auto-tuning functionaliteit
Algemene drive-eisen
- Output filters bij lange kabels (>50m)
- du/dt filters bij oude motoren parallel
- Correct gedimensioneerd (+1 frame bij zware start)
3. Mechanische compatibiliteit checken
De duurste fout? Een motor die niet past:
Flensuitvoering (B5/B14)
- Meet exacte boutcirkel diameter
- Controleer centreerrand (speling max 0,05mm)
- Check diepte motorflens vs vertragingskast
Voetuitvoering (B3)
- Controleer hartmaat voetgaten
- Let op: IE4 kan andere voethoogte hebben
- Overweeg transitievoet bij retrofit
Asuitvoering
- Diameter EN lengte controleren
- Spiebaan positie (vooral bij pompen)
- Tweede aseinde? Check beschikbaarheid
Pro tip: Vraag altijd maattekening én 3D-model voor engineering check
4. Beschermingsklasse en koeling kiezen
Verkeerde keuze = voortijdige uitval:
IP-klasse
- IP55: Standaard industrie (stof + straalwater)
- IP56: Voedingsindustrie (hogedruk reiniging)
- IP66: Buiten/offshore (volledig stof/waterdicht)
- IP23: Alleen binnen, droge ruimtes
Koelmethode
- TEFC (Totally Enclosed Fan Cooled): Standaard keuze
- TENV (Totally Enclosed Non-Ventilated): Voor stoffige omgeving
- Water-cooled: Compacte bouw, hoge vermogens
- Forced ventilation: Bij lage toerentallen (<50%)
Let op: TENV is uitgezonderd van IE4-verplichting!
5. Typeplaatje: Jouw garantie voor compliance
Geen correct typeplaatje = problemen bij inspectie:
Verplichte informatie IE4:
- IE-klasse markering (IE4)
- Rendement bij 50%, 75%, 100% belasting
- Nominaal rendement in %
- Fabricagejaar
- Vermogen (kW) en toerental
- cos φ (arbeidsfactor)
Extra voor PM/SynRM:
- Type technology (PM/SynRM)
- Drive compatibility info
- Rotor temperatuurklasse
Tip: Maak foto’s van typeplaatjes bij installatie
6. TCO-denken: Verder dan de factuur
De aanschafprijs is slechts 2-3% van TCO. Focus op:
Energiekosten (97% van TCO)
- Bereken jaarverbruik bij werkelijke belasting
- Vergelijk efficiency curves (niet alleen nominaal)
- Let op deellast efficiency (vaak >50% tijd)
Onderhoudskosten
- Lagerlevensduur (L10h waarde)
- Standaard lagers of sealed-for-life?
- Navulbare lagers = lagere TCO bij 24/7
Stilstandskosten
- Levertijd bij defect
- Lokale voorraad beschikbaar?
- Exchange service mogelijk?
7. IEC-normalisatie: De gouden standaard
Waarom IEC-genormaliseerd?
Voordelen:
- Uitwisselbaar tussen merken
- Modulair te monteren op vertraging
- Wereldwijd leverbaar
- Gestandaardiseerde spare parts
Check altijd:
- IEC frame size (71-355)
- Montage uitvoering (B3/B5/B14)
- Standaard spanningen (400V/690V)
Avoid: Proprietary frame sizes tenzij OEM-applicatie
8. Leverancier selectie: Specialist vs generalist
Waarom een aandrijftechniek specialist?
Expertise benefits:
- Juiste motor-drive combinatie
- Applicatiekennis per sector
- Engineering ondersteuning
- Troubleshooting ervaring
Service voordelen:
- Quick-swap programma’s
- Lokale voorraad kritische types
- 24/7 storingsdienst
- Preventief onderhoud contracten
Red flags bij leveranciers:
- Alleen focus op prijs
- Geen technische ondersteuning
- Lange levertijden (>6 weken)
- Geen lokale service organisatie
Praktijkcases: Leren van anderen
Case 1: “Goedkoop = duurkoop”
Chemieproducent kocht Chinese IE4 via internet:
- €800 goedkoper per motor
- Geen documentatie voor inspectie
- Drive compatibility issues
- Resultaat: €12.000 stilstand + €8.000 nieuwe motoren
Case 2: “Verkeerde IP-klasse”
Voedselverwerkingsbedrijf koos IP55 i.p.v. IP56:
- Dagelijkse hogedruk reiniging
- Motor defect na 6 maanden
- Geen garantie (verkeerde toepassing)
- Les: Bespaar niet op bescherming
De ultieme aankoopchecklist
☐ Technische specificaties
- [ ] Vermogen (kW) bij werkelijke belasting
- [ ] Toerental en koppelcurve
- [ ] Omgevingstemperatuur min/max
- [ ] Bedrijfsfactor (S1, S3, etc.)
☐ Compatibiliteit
- [ ] Mechanische maatvoering verified
- [ ] Drive selectie afgestemd
- [ ] Kabellengte gespecificeerd
- [ ] EMC-eisen gecheckt
☐ Compliance
- [ ] EU 2019/1781 conformiteit
- [ ] Typeplaatje eisen compleet
- [ ] Certificaten aanwezig
- [ ] Documentatie in Nederlands
☐ Commercieel
- [ ] TCO-berekening gemaakt
- [ ] Garantievoorwaarden helder
- [ ] Service-agreement optie
- [ ] Levertijd acceptabel
Hulp nodig bij je IE4-selectie?
De juiste motor kiezen is complex. Onze specialisten helpen graag:
- Gratis applicatie-analyse – Welke technologie past het beste?
- TCO-vergelijking – PM vs SynRM vs Asynchroon
- Compatibiliteit check – Past het in je installatie?
- Subsidie-scan – Maximaal profiteren van regelingen
Of vraag direct een selectie-adviesgesprek aan. Want de beste energiebesparing begint met de juiste motor.
